بازار دو طرفه در فارکس چیست | معاملات لانگ و شورت
بازار جهانی فارکس بزرگترین بازار مالی جهان است که یکی از ویژگیهای بارز آن «دوطرفه بودن» کامل آن محسوب میشود. در این بازار، معاملهگر صرفنظر از جهت حرکت صعودی یا نزولی قیمتها امکان کسب سود دارد. امکانی که در بازار سهام تهران و اکثر بازارهای یکطرفه داخلی وجود ندارد یا به شدت محدود است.
فارکس محیطی حرفهای است که در آن موفقیت یکشبه و بدون پرداخت هزینههای آموزشی و روانی عملاً ناممکن است. بنابراین، فارکس تنها برای کسانی مناسب است که آمادگی پذیرش یک مسیر طولانی، با تمرین مداوم، یادگیری از ضررهای کوچک و کنترلشده و پایبندی به استراتژی و نظم را داشته باشند.
بازار دو طرفه در فارکس چیست؟
در بازارهای مالی یکطرفه مانند بورس تهران، شما تنها میتوانید سهام یا دارایی را بخرید و با افزایش قیمت آن سود کنید. اما در بازارهای دوطرفه مانند فارکس، معاملهکننده هم از بالا رفتن قیمت و هم از پایین آمدن آن میتواند سود به دست آورد. به این قابلیت، بازار دوطرفه میگویند.
مکانیزم اصلی سود بردن از کاهش قیمت، فروش استقراضی یا Short Selling نام دارد. در این روش، معاملهگر داراییای را که در اختیار ندارد، میفروشد و متعهد میشود که بعداً همان دارایی را خریده و به بازار یا کارگزار بازگرداند. اگر قیمت طبق پیشبینی پایین بیاید، او دارایی را با قیمت کمتر میخرد و مابهالتفاوت را بهعنوان سود نگه میدارد.
به همین دلیل، در بازار دوطرفه حتی وقتی کل بازار روند نزولی دارد، فرصت کسب سود همچنان وجود دارد؛ چیزی که در بازارهای یکطرفه عملاً غیرممکن است. فارکس بهعنوان بزرگترین بازار مالی جهان، بهطور کامل دوطرفه عمل میکند و همین ویژگی یکی از دلایل جذابیت بسیار بالای آن برای معاملهگران حرفهای به شمار میرود.
معامله لانگ یا پوزیشن لانگ چیست؟
پوزیشن لانگ (Long Position) در بازار فارکس به موقعیتی گفته میشود که سرمایهگذار یک جفتارز یا دارایی را میخرد، با این انتظار که قیمت آن در آینده افزایش یابد.
در این حالت، تریدر ارز پایه (ارز اول جفت) را خریداری میکند و ارز دوم را میفروشد، به امید اینکه بعداً همان مقدار ارز پایه را با قیمت بالاتری بفروشد و از تفاوت قیمت سود به دست آورد.
هدف اصلی پوزیشن لانگ خرید در قیمت پایینتر و فروش در قیمت بالاتر است. هرچه قیمت بیشتر افزایش یابد، سود شما بیشتر میشود و هرچه قیمت کاهش یابد، ضرر شما سنگینتر خواهد شد. بنابراین، این استراتژی زمانی به کار میرود که تحلیل تکنیکال یا بنیادی شما بهوضوح از صعود قیمت در آینده خبر دهد.
معامله شورت یا پوزیشن شورت چیست؟
در بازار فارکس، وقتی تریدر پیشبینی میکند که قیمت یک جفت ارز در آینده کاهش خواهد یافت، اقدام به گرفتن پوزیشن شورت (Short Position) میکند. در این استراتژی، معاملهگر ابتدا ارز پایه را میفروشد و ارز متقابل را میخرد، با این امید که بعداً همان مقدار ارز پایه را با قیمت پایینتری بخرد و از تفاوت قیمت سود کسب کند.
به بیان سادهتر، در پوزیشن شورت شما ابتدا میفروشید و بعد میخرید. هدف اصلی این است که «گران بفروشید و ارزان بخرید». این استراتژی دقیقاً برعکس پوزیشن لانگ (خرید ابتدا، فروش بعد) عمل میکند و زمانی استفاده میشود که تحلیل تکنیکال یا فاندامنتال نشاندهنده احتمال کاهش قیمت جفت ارز باشد.
مزایای بازار دو طرفه در فارکس
بازار دوطرفه نسبت به بازارهای یکطرفه مزایای مهمی ارائه میدهد که مهمترین آنها عبارتند از:
عمق بیشتر بازار
در بازار دوطرفه، معاملهگران هم از دیدگاه صعودی و هم از دیدگاه نزولی با تحلیل عمیق وارد معامله میشوند. همین حضور فعال خریداران و فروشندگان در دو جهت، باعث افزایش حجم واقعی معاملات، کاهش شکافهای قیمتی و در نهایت عمق بیشتر بازار میشود.
امکان کسب سود در بازارهای نزولی
مهمترین مزیت بازار دوطرفه این است که معاملهگر حتی وقتی کل بازار یا یک دارایی خاص در حال سقوط است، با باز کردن پوزیشن شورت میتواند سود قابلتوجهی به دست آورد. در حالی که در بازارهای یکطرفه، در شرایط نزولی عملاً هیچ فرصتی برای کسب سود وجود ندارد.
نقدشوندگی و نقدپذیری بالاتر
به دلیل وجود مکانیزم فروش استقراضی و تعهدات خرید و فروش از قبل بهطور شفاف تعیین میشود و طرفین معامله (یا کارگزار) موظف به اجرای دقیق آن هستند. این تعهد دوطرفه باعث میشود داراییها بهراحتی و در هر شرایطی قابل خرید و فروش باشند و نقدشوندگی بازار به شکل چشمگیری افزایش یابد. البته باید بروکر انتخابی شما هم جز بهترین بروکر فارکس برای معاملات باشه که این شرایط را داشته باشد.
معایب و ریسکهای معاملات لانگ، شورت و بازار دو طرفه
معایب و ریسکهای اصلی معاملات لانگ و شورت در فارکس به شرح زیر هستند:
ریسک لیکویید شدن
وقتی معاملهگر از لوریج بالا استفاده میکند، بهخصوص در پوزیشنهای شورت، احتمال لیکویید شدن (از بین رفتن کامل موجودی مارجین) بسیار زیاد میشود. در پوزیشن شورت، چون قیمت میتواند بهصورت تئوری تا بینهایت بالا برود، زیان بالقوه نامحدود است و حساب بهسرعت لیکویید میشود.
نیاز شدید به مدیریت سرمایه
هر دو نوع پوزیشن لانگ و شورت، بهویژه شورت، بدون مدیریت سرمایه دقیق و حرفهای به شکست کامل میانجامند. معاملهگر باید حجم معامله را بهدقت محاسبه میکند، حداکثر ریسک هر معامله را معمولاً بین ۱ تا ۲ درصد کل سرمایه تعیین میکند و هرگز بیش از حد توان خود ریسک نمیکند.
پیچیدگی ذهنی و عملیاتی معاملات شورت
برای تریدرهای تازهکار، مفهوم «فروش چیزی که مالک آن نیستید» و بعد «قرضگرفتن از بروکر و بازگرداندن آن» در ابتدا عجیب و پیچیده به نظر میرسد. این موضوع باعث میشود که بسیاری از افراد مبتدی در اجرای صحیح پوزیشن شورت اشتباه کنند.
محدودیت سود در پوزیشن شورت
در پوزیشن لانگ، سود بالقوه نامحدود است (چون قیمت میتواند تا بینهایت بالا برود)، اما در پوزیشن شورت، حداکثر سود ممکن تنها تا صفر شدن قیمت دارایی محدود میشود. به همین دلیل، نسبت ریسک به ریوارد در معاملات شورت معمولاً برای سرمایهگذاری، نامتقارن است و جذابیت کمتری دارد.
استراتژیهای معاملاتی معروف بر پایه بازار دو طرفه
در بازار فارکس، معاملهگران از استراتژیهای لانگ و شورت برای سود بردن از حرکت قیمتها استفاده میکنند. انتخاب هر استراتژی به شرایط بازار، روند غالب و سیگنالهای تکنیکال و بنیادی بستگی دارد. رایجترین استراتژیهای لانگ و شورت به شرح زیر هستند:
استراتژی خرید در روند صعودی
معاملهگران زمانی که روند کلی بازار صعودی است، در جهت روند پوزیشن لانگ باز میکنند. آنها معمولاً نزدیک به سقفهای قبلی یا پس از شکست معتبر آن وارد معامله میشوند. از میانگینهای متحرک برای تشخیص روند صعودی، از اندیکاتورهای RSI و MACD برای تأیید قدرت خرید و از واگراییهای این اندیکاتورها برای خروج بهموقع استفاده میشود.
استراتژی خرید در پولبک (بازگشت اصلاحی)
در یک روند صعودی قوی، قیمت گاهی اصلاح موقت میکند و به سمت پایین بازمیگردد. معاملهگران حرفهای دقیقاً در همین اصلاحها و نزدیک سطوح حمایت مهم (مانند سطوح فیبوناچی) پوزیشن لانگ باز میکنند. وقتی قیمت دوباره به سقف قبلی یا سطح مقاومت بعدی میرسد، پوزیشن را میبندند و سود خود را برداشت میکنند.
استراتژی فروش در روند نزولی
این استراتژی دقیقاً بالعکس استراتژی خرید در روند صعودی است. زمانی که بازار در روند نزولی قرار دارد، معاملهگران نزدیک به کفهای قبلی یا پس از شکست معتبر آنها پوزیشن شورت باز میکنند. از مووینگ اوریجها برای شناسایی روند نزولی و از RSI و MACD برای تأیید شرایط فروش استقراضی استفاده میشود. واگراییهای صعودی در این اندیکاتورها معمولاً سیگنال خروج را صادر میکنند.
استراتژی فروش در پولبک نزولی
در یک روند نزولی قوی، قیمت گاهی اصلاح صعودی موقت انجام میدهد و به سمت بالا بازمیگردد. معاملهگران در نزدیکی سطوح مقاومت مهم (مانند سطوح فیبوناچی اصلاحی) پوزیشن شورت باز میکنند. هنگامی که قیمت دوباره به سمت پایین حرکت میکند و به کف قبلی یا سطح حمایت بعدی میرسد، پوزیشن را میبندند و سود خود را محقق میکنند.
بهطور کلی، موفقیت در این استراتژیها به تشخیص درست روند، صبر برای ورود در نقاط بهینه و مدیریت دقیق خروج بستگی دارد.
جمعبندی
در بازار فارکس، اصطلاحات لانگ و شورت به دو جهت اصلی پوزیشنهای معاملاتی اشاره میکنند که معاملهگر را قادر میسازند هم از افزایش قیمت و هم از کاهش قیمت سود به دست آورد. پوزیشن لانگ زمانی باز میشود که شما دارایی یا جفتارز را میخرید و انتظار صعود قیمت دارید؛ در مقابل، پوزیشن شورت زمانی گرفته میشود که ابتدا میفروشید و پیشبینی میکنید قیمت پایین خواهد آمد.
به همین دلیل، فارکس بهعنوان یک بازار کاملاً دوطرفه شناخته میشود و این ویژگی به معاملهگران اجازه میدهد در هر شرایطی اعم از صعودی، نزولی یا حتی رنج، فرصت سودآوری پیدا کنند. موفقیت در بهکارگیری استراتژیهای لانگ و شورت به تحلیل دقیق تکنیکال و بنیادی، تشخیص درست روند بازار، انتخاب نقطه ورود و خروج مناسب و مهمتر از همه مدیریت صحیح ریسک بستگی دارد.
سوالات متداول
آیا بدون بازار دوطرفه هم میتوان در زمان ریزش بازار سود کرد؟
خیر، در بازارهای یکطرفه (مثل بورس تهران) در زمان نزول بازار عملاً هیچ راه مستقیمی برای کسب سود وجود ندارد و فقط میتوانید صبر کنید یا دارایی را بفروشید و ضرر کنید. فقط بازار دوطرفه مثل فارکس این امکان را میدهد که از ریزش هم سود ببرید.
تفاوت اصلی پوزیشن لانگ و شورت چیست؟
در پوزیشن لانگ شما ابتدا میخرید و بعد میفروشید (سود از افزایش قیمت)، اما در پوزیشن شورت ابتدا میفروشید و بعد میخرید (سود از کاهش قیمت).
آیا برای باز کردن پوزیشن شورت حتماً باید ارز را از کسی قرض بگیرم؟
خیر، در فارکس بروکر بهصورت خودکار و لحظهای این کار را برای شما انجام میدهد؛ شما فقط روی دکمه Sell کلیک میکنید و همه چیز اتوماتیک پیش میرود.